TRÊN CƠ SỞ HIỂU BIẾT VỀ TÁC GIẢ KIM LÂN VÀ TÁC PHẨM VỢ NHẶT, TH...

Câu 2. Trên cơ sở hiểu biết về tác giả Kim Lân và tác phẩm Vợ nhặt, thí sinh có thể cảmnhận về hình tượng nhân vật người vợ nhặt, từ đó liên hệ với nhân vật Liên (Hai đứa trẻ,Thạch Lam) để nhận xét về lòng khát khao sự sống của con người Việt Nam trước Cáchmạng tháng Tám theo nhiều cách nhưng phải hợp lí, có sức thuyết phục. Dưới đây là một sốgợi ý: * Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm, vấn đề cần nghị luận* Cảm nhận về hình tượng nhân vật người vợ nhặt* Khái quát: Không tên tuổi, lai lịch. Cái đói đã tàn phá sức vóc của một cô gái đương thìđỉa, thị gầy sọp hẳn đi, trên cái khuôn mặt lưỡi cày xám xịt chỉ còn thấy hai con mắt"...); thậmchí khiến thị trở nên một người đàn bà thiếu tự trọng (sưng sỉa vì Tràng quên lời hứa mời ăn,khi được Tràng mời, thị ăn một chặp bốn bát bánh đúc); liều lĩnh, thân phận rẻ rúng (chấpnhận theo không một người đàn ông không quen biết về nhà).* Diễn biến tâm trạng nhân vật người vợ nhặt:- Buổi chiều hôm trước:+ Trên đường về nhà Tràng: Các chi tiết "Thị cắp cái thúng con, đầu hơi cúi xuống, cái nónrách tàng nghiêng nghiêng che khuất đi nửa mặt. Thị có vẻ rón rén, e thẹn.", "thị càng ngượngnghịu, chân nọ bước díu cả vào chân kia", chứng tỏ nhân vật người "vợ nhặt" có ý thức rất sâusắc về thân phận của mình. Thị có ý thức về nhân phẩm chứ hoàn toàn không thiếu tự trọngkhi theo không một người đàn ông.+ Về đến nhà Tràng:  Đứng trong căn nhà "vắng teo, rúm ró" của mẹ con Tràng, thị đảo mắt nhìn xung quanh vàthất vọng, "cái ngực lép nhô hẳn lên nén một tiếng thở dài". Có lẽ thị cám cảnh cho gia cảnhsống nhà Tràng và có phần thất vọng về nơi chốn mà mình có ý định tựa nương. Thị ngồi mớm ở mép giường, ngượng nghịu. Chi tiết tiếp tục cho thấy sự ý tứ, thẹnthùng trong cách ứng xử của thị. Người đàn bà này không phải không biết tự trọng. Khi bà cụ Tứ về, thị đã đứng lên lễ phép chào. Tưởng bà không nghe, thị lại chào mộtlần nữa: "U đã về ạ!". Lời chào hỏi chứng tỏ thị là người biết ứng xử, nhã nhặn, khác hẳn vớisự "chao chát, chỏng lỏn" thị bộc lộ với Tràng ngoài chợ. Đứng trước mặt mẹ chồng, trông thị thật đáng thương: Thị "cúi mặt xuống, tay vân vê tàáo đã rách bợt". Có lẽ trong thị lúc này ngập tràn nỗi thương thân, tủi phận cho số kiếp quá rẻrung của mình.  Trước những lời lẽ ấm áp tình người của bà cụ Tứ, thị "khép nép đứng nguyên chỗ cũ", radáng một người con dâu hiền thảo, đúng mực.- Buổi sáng hôm sau:+ Người vợ nhặt dậy sớm cùng mẹ chồng quét tước, thu dọn nhà cửa sạch sẽ gọn gàng,xây đắp tổ hạnh phúc. + Trong cái nhìn của Tràng, người đàn bà hôm nay thật "hiền hậu đúng mực" chứ không còncái vẻ "chao chát, chỏng lỏn" như hôm gặp ngoài chợ.+ Cách ứng xử trong bữa ăn của thị cũng thật tế nhị, khôn khéo: Nhìn bát cháo cám ngườimẹ vui vẻ đưa cho, mắt thị tối lại nhưng vẫn điềm nhiên và vào miệng. Thị đã giấu kín nỗichua chat để khỏi làm mẹ chồng phật ý, giữ gìn không khí vui vẻ trong gia đình.+ Chính người vợ nhặt mang đến thông tin về thời cuộc cho mẹ con Tràng: "Trên mạn TháiNguyên, Bắc Giang người ta không chịu đóng thuế nữa đâu. Người ta còn phá cả kho thóccủa Nhật, chia cho người đói nữa.". Với chi tiết này, nhân vật trở thành "người truyền tin" chocách mạng, dự báo một tương lai tươi sáng cho cách mạng. Kim Lân chủ yếu tập trung khắc họa hình tượng người vợ nhặt thông qua những chi tiếtvề cử chỉ, hành động. Nhân vật hiện lên là một người phụ nữ đáng thương nhưng đáng trọngbởi nhân cách. Nhà văn tiếp tục bộc lộ sự thấu hiểu, đồng cảm, xót thương, trân trọng, tin tưởng đối vớinhững người lao động nghèo khổ thông qua hình tượng người vợ nhặt. * Liên hệ nhân vật Liên, nhận xét về lòng khát khao sự sống của con người Việt Namtrước Cách mạng tháng Tám- Liên hệ nhân vật Liên: Liên trong Hai đứa trẻ là một cô bé mới lớn, rất nhạy cảm. Tuổithơ, Liên cùng với gia đình sống tại Hà Nội, từng được đi chơi Bờ Hồ, được uống những cốcnước lạnh xanh đỏ ở Hà Nội xa xăm, Hà Nội sáng rực, vui vẻ và huyên náo. Khi cha mấtviệc, gia đình Liên phải về quê sinh sống. Cuộc sống nơi phố huyện tăm tối, tịch mịch đãkhiến trong Liên dấy lên niềm khát khao ánh sáng, khát khao sự sống, khát khao một thế giớiđáng sống. Tối nào Liên và em cũng thức để đợi đoàn tàu đi qua phố huyện. Đoàn tàu đếnmang theo một thế giới ngập tràn ánh sáng và âm thanh, khác hẳn với phố huyện nghèo. Mọigiác quan của Liên, đặc biệt là thị giác và thính giác như căng ra để đón nhận. (Bám vào mộtvài chi tiết về ánh sáng và âm thanh mà tác giả mô tả đoàn tàu đi qua phố huyện: tiếng dồndập, tiếng xe rít mạnh vào ghi kèm theo một làn khói bừng sáng trắng lên đằng xa, tiếp đếntiếng hành khách ồn ào - những thanh âm náo nhiệt, ồn ào, làm náo động phố huyện tịchmịch, yên tĩnh; tàu rầm rộ đi tới, hai chị em nhìn không rời các toa đèn sáng trưng, nhữngtoa hạng trên sang trọng lố nhố những người, đồng và kền lấp lánh - ánh sáng rực rỡ, lunglinh, sáng chói, thỏa mãn khát vọng, mong đợi của hai chị em. Ánh sáng và âm thanh đoàntàu mang đến khác hẳn với ánh sáng và âm thanh nơi phố huyện.) Để rồi đến khi đoàn tàu điqua, Liên còn nhìn theo đầy tiếc nuối. Hình tượng đoàn tàu đi qua phố huyện mang ý nghĩa biểu tượng cho một thế giới đángsống mà Liên, An và những người lao động nghèo nơi phố huyện khao khát được sống trongđó. Liên chính là nhân vật mang theo ước mơ, niềm hi vọng, tin tưởng của Thạch Lam vềniềm khát khao sự sống.- Nhận xét:+ Cả Liên và nhân vật người vợ nhặt đều có niềm khát khao sự sống vì họ phải sống cuộcđời quá tăm tối, cực nhục. Thân phận của họ là thân phận của những người khốn khổ trong xãhội thực dân nửa phong kiến. + Với niềm khát khao sự sống gửi gắm trong các nhân vật, hai nhà văn vừa phản ánh hiệnthực đời sống của con người Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám, vừa bộc lộ tấm lòng yêuthương, thấu hiểu, đồng cảm, sẻ chia và niềm tin yêu vào con người (tinh thần nhân đạo).Cũng bởi các nhân vật này mà mỗi câu chuyện thêm đậm chất nhân văn.