CUỘC SỐNG Ở ĐỘ CAO VÀ QUÁ TRÌNH SẢN SINH HEMOGLOBIN LIÊN QUAN VỚI...

74. Cuộc sống ở độ cao và quá trình sản sinh hemoglobin liên quan

với nhau như thế nào ?

Quá trình sinh lí bị ảnh hưởng bởi điều kiện môi trường. Sự thay đổi

đột ngột về độ cao có thể gây ra đau đầu, buồn nôn, mệt mỏi và khó chịu. Đây

là triệu chứng của sự thiếu oxi trong các mô.

Sống ở độ cao vài tuần hoặc vài tháng sẽ dần dần vượt qua được chứng

say độ cao và thích nghi dần với nồng độ oxi thấp trong không khí.

Sự kết hợp oxi với hemoglobin (Hb) trong máu được biểu diễn một

cách đơn giản như sau:

Hb O  HbO

2

2

(Hemoglobin)

(Oxi hemoglobin)

HbO

2

đưa oxi đến các mô. Biểu thức của hằng số cân bằng là :

 

K

HbO

2

  

Hb

O

2

Ở độ cao 3 km, áp suất riêng phần của oxi vào khoảng 0,14 atm so với

0,3 atm ở ngang mực nước biển. Theo nguyên lí Lơ Sa-tơ-li-ê, nồng độ oxi

giảm sẽ làm cho cần bằng trên chuyển dịch sang trái gây ra bệnh thiếu oxi

trong các mô. Hiện tượng này buộc cơ thể người phải sản sinh ra nhiều phân

tử hemoglobin hơn và cân bằng sẽ chuyển dịch từ trái qua phải, tạo điều kiện

cho việc hình thành oxihemoglobin. Việc sản sinh thêm hemoglobin xảy ra từ

từ. Để đạt được công suất ban đầu phải cần tới vài năm. Các nghiên cứu chỉ

rằng, các cư dân sống lâu ở vùng cao có mức hemoglobin trong máu cao, đôi

khi cao hơn 50% so với những người sống ngang mực nước biển.